چهارشنبه ٠٤ مرداد ١٣٩٦
 
صفحه اصلی|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|پيوندها
عنوان
ایران
اصفهان - ميدان نقش جهان مسجد امام
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

تأملی بر نقش زنان در عرصه دفاع مقدس

 

در طول تاريخ همواره  تعداد زنان جنگجو ، بسيار كم تر از مردان مبارز بوده است ، ولي نكته ي مهم اين است كه هنگام بروز جنگ و دفاع يك ملت در برابر حمله دشمن ، تنها اعزام مردان به صحنه ي نبرد ضامن پيروزي نخواهد بود ، بلكه حمايت و پشتيباني از نيروها ، تحريض و تحريك و تشويق مردان به حضور مداوم در جبهه ، مراقبت از كودكان ، پرستاري از مجروحان و مداواي زخمي ها ، قبول مسئوليت زندگي در نبود مردان ، حفظ سنگرهاي پشت جبهه و توسعه ي هسته هاي مقاومت محلي در موارد اضطراري ، تأثيري مستقيم بر روحيه ي رزمندگان و حتي سرنوشت جنگ خواهد داشت.

این رسالت و وظيفه ي سنگين همواره در طول تاریخ بر عهده زنان بوده است.

 تاريخ اسلام،  تاريخ جهان ، جنگ هاي بين الملل اول و دوم و تاريخ معاصر ايران ، نمونه هاي حضور و مشاركت زنان در امور پشتيباني و حمايت از مردان براي پيشبرد جنگ را فراوان در خود جای دارد.

جمهوري اسلامي ايران با داشتن الگوي مشاركت زن در هنگامه دفاع و صحنه هاي نبرد در صدر اسلام ، زنان را براي انجام امور مهم در هشت سال دفاع مقدس سازماندهي و به كارگيري مي نمود. زنان ایران با یادآوری رفتار و سيره ي حضرت زهرا (س)و حضرت زينب (س) و ديگر زنان قهرمان صدر اسلام، به وظيفه الهي و انساني خويش در طول دفاع مقدس عمل می نمودند.

حضور زنان ایران در دفاع مقدس را مي توان از دو جهت بررسين نمود ؛ 1- حضور نظامي 2- حضور غير نظامي كه در مرحله ي بعدي اين دو را نيز مي توان به شاخه هاي زير تقسيم بندي نمود: حضور نظامي شامل؛ 1- حضور در خط مقدم 2- حضور در مناطق بمباران شده ي مرزي و حضور غير نظامي شامل؛ 1- پشتيباني فرهنگي و تبليغاتي و ترويج شجاعت و روحيه ي شهادت طلبي 2- پرستاري ، مداواي مجروحان ، تهيه آذوقه ، تخليه ي شهدا ، امداد رساني ، اهداي كمك هاي نقدي و غير نقدي به رزمندگان می باشد.

 

حضور نظامي

در اين سرزمين مقدس مي شود معناي واقعي جهاد را شناخت و مفهوم دفاع از ولايت و فداكاري و صبر و استقامت را معنا كرد. در اين سرزمين مي شود حضور زن را در جامعه شناخت و هيچ گاه وظايف سياسي و اجتماعي را قرباني انزواي زنانه نكرد. «آري ، جهاد در اسلام زينت زندگي است و پيام اقتدار و شجاعت است ، استحكام دين و امنيت جامعه است. نشانه ي حيات و نشاط عمومي است، دشمن را به تسليم مي كشاند ،دوستان را به اعتماد و صلابت دعوت مي كند ،محرومان را به عدالت و امنيت اميدوار مي سازد. آن گاه كه دشمن به حريم ملتي هجوم آورد و زباني جز زور نفهمد ، اين مجاهدان دست از جان و مال شسته اند كه به ميدان نبرد مي شتابند ، تا اقتدار دين را در پرتو جهاد مقدس خود حفظ كنند. آري ، جهاد دفاعي ، سنتي مقدس و ضروري براي مسلمانان است. حيات نو در پرتو جهاد و فداكاري به نام شهادت ، آوازه ي ديگري در شهر اولياء پيدا كرد.» (1)

به همين جهت زنان كشور ما ، در مناطق جنگي حضور مي يافتند تا از فيض نبرد و جهاد في سبيل الله محروم نمانند. زنان ما ، در هر پست و مقامي كه بودند اعم از پزشك ، امدادگر ، و ... به صورت داوطلبانه به مناطق جنگي مي رفتند ، تا دين خود را ادا كرده باشند. هجوم يك باره ي دشمن به مناطق مرزي و هم چنين بمباران هاي هوايي به شهرها ايجاب مي نمود كه زنان به صورت مستقيم در مناطق جنگي حضور پيدا كنند.

مقام معظم رهبري درخصوص ايستادگي و مقاومت بانوان در جنگ فرمودند : « به خاطر دارم در سوسنگرد خانم عرب سني ايي زندگي مي كرد كه همسرش نابينا بود. ايشان با وجود اين كه چهل يا پنجاه سال داشت خيلي شجاعانه و در حقيقت مردوار از شهر دفاع مي كرد، معروف بود كه او با چوبدستي چند سرباز عراقي را انداخته است.» (2)

زن ها در اين مناطق علاوه بر اين كه كار امداد رساني ، تخليه ي شهدا و ... را انجام مي دادند باعث تقويت روحيه مردان مي شدند.

 آقاي صالح موسوي عضو سپاه پاسداران خرمشهر در خصوص آن روزها مي گويددر خرمشهر ،خواهران مقاوم خونين شهري كه آيينه ايي از پارسايي ، تقوا ، فداكاري و تداعي و تجسم پيروي از حضرت فاطمه ي زهرا (س) بودند ، آن لحظه من شاهد بودم كه چگونه دخترها اجساد را از گوشه و كنار كوچه و خيابان اين شهر زير آن خمپاره ها و آتش ها جمع مي كردند و با وانت ، در حالي كه در تيررس دشمن بودند ، به گورستان مي بردند.»(3)

 

حضور غير نظامي

- پشتيباني فرهنگي و تبليغاتي و ترويج شجاعت و روحيه ي شهادت طلبي :

زنان به لحاظ نقش ويژه ايي كه دارند ، همواره تأثيرات مثبت بر روند مبارزات مردان دارند ؛ به طوري كه مي توان ادعا كرد اگر از حمايت معنوي و تهييج و ترغيب و همراهي زنان نباشد ، مردان هرگز توفيق حضور در صحنه هاي مبارزه و جهاد در راه خدا را نخواهند يافت. (4) زنان مؤمن و نجيب سرزمين اسلامي ایران، با ايمان و توكل به خداوند و ايمان به معاد ، سختي ها را راحت تر تحمل كرده و همواره با معبود خويش نجوا مي كردند.

در جريان دفاع مقدس ، مادران نمونه فراوانی بودند كه فرزندان خود را تشويق به جهاد مي كردند. شير زناني كه فرزندانشان را روانه ي جنگ مي كردند ، آرزويشان اين بود كه يا با پيروزي برگردند يا با شهادت. آنچه که برای ایشان مهم بود، پيروزي اسلام بود. اينان به راستي معناي آيه ي 11 سوره ي مباركه صف را خوب درك كرده بودند كه خداوند متعال مي فرمايدتؤمنون بالله و رسوله و تجاهدون في سبيل الله با موالكم و انفسكم ذلكم خير لكم ان كنتم تعلمون» ؛ (به خدا و رسول ايمان آوريد و با مال و جان در راه خدا جهاد كنيد ؛ اين كار (از هر تجارتي) اگر دانا باشيد ، براي شما بهتر است.)

زماني كه مردان در صحنه هاي نبرد مي جنگيدند ، احتياج به آرامش و امنيت خاطر داشتند كه اين امنيت به همت بانوان تأمين مي شد. زماني كه آن ها در جبهه ها بودند ، زنان نيز در صحنه ي تعليم و تربيت فرزندانشان تلاش مي كردند.

چه بسيار خانواده هايي پس از شنيدن خبر شهادت فرزندانشان ، خدا را شكر كرده كه چنين موهبتي را به آن ها عطا فرموده و با حفظ روحيه ي خود به دلجويي از ديگران مي پرداختند و جهت تضعیف روحیه دشمنان، حتي روي جنازه ي فرزندانشان عطر و گلاب مي پاشيدند.

زنان ایران در طول دفاع مقدس ثابت كردند كه يكي از عوامل تقويت كننده روحيه ي رزمندگان و پشتيباني فرهنگي آن ها از جبهه ها بودند. زنان در عرصه هاي مختلف اجتماعي در زمان دفاع مقدس شركت داشتند و اين مشاركت از لحاظ تبليغاتي ، آثار مثبت فراواني داشت.

زنان می بایست به عنوان مادران ، همسران يا خوهران شهدا رسالت الهي خود را انجام داده و با عمل به وصيت نامه ي آن ها و بيان خاطرات ، حقانيت آن ها را به گوش جهانيان برسانند. زنان ما خود را ملزم به اطاعت از دستور هاي الهي كرده بودند كه از پاره هاي جگر خود گذشتند و آن ها را روانه ميدان جنگ كردند و مي دانستند در پس اين همه سختي ها و رنج ها اجر و مزد خوبي نهفته است. زيرا رسول اكرم (ص) فرموده است:       «گرداگرد بهشت را دشواري ها و گرداگرد جهنم را هوس ها و شهوت ها گرفته است.»(5)

- پرستاري ،مداواي مجروحان ، تداركات و امداد رساني ؛

در اين وادي مقدس مي توان معيار همنشيني با ديگران را شناخت و در روابط اجتماعي ، حضور را تعريف كرد. در نخستين روزهاي جنگ ، زنان ايراني ، خانه و كاشانه خود را رها كرده و به صورت داوطلبانه به صحنه هاي نبرد رفته و به صورت هاي مختلفي شروع به فعاليت كردند. «روزي به دوختن گوني براي سنگر ها و پاسداري از شهرها پرداختند و روزي به تهيه ي آذوقه و لباس و ملحفه براي زخمي ها و بيمارستان ها و حضور فعال در مساجد جامع شهرها و زماني به بافتن لباس گرم براي مجاهدين في سبيل الله كه عاشقانه به ضيافت الله شتافتند ، مشغول شدند و در هنگام عمليات ها بيمارستان هاي صحرايي برپا نموده و به تيمار راست قامتان شكسته بال پرداختند.» (6)

دختری 18 ساله ايي كه خانه و كاشانه خود را رها كرده و راهي مناطق جنگي شده ، چه هدفي جز رضاي خدا و حفظ اسلام داشته است؟ او با چه بينشي به تمامي اميال و خواسته هاي نفساني خود پشت پا زده كه شب ها تا صبح به پرستاري از مجروحان مي پرداخته؟

آن روزها حال و هواي خاصي در مملكت اسلامي ما حاكم بود. در ميان اين تكاپو ، نه تنها مادران تلاش مي كردند ، بلكه دانش آموزان نيز در سنگر مدرسه علاوه بر درس خواندن به تهيه و تأمين وسايل مورد نياز رزمندگان مشغول بودند . امام سجاد(ع) می فرمایند؛ « بار خدايا ! به وقتي كه جنگجو در ميدان جنگ است و مرزدار به مرزداري مشغول است ، هر مسلماني را كه به امور خانه آن ها رسيدگي مي كند ، يا در نبود او به كفالت خانواده اش بر مي خيزد ، يا او را به قسمتي از مال خود ياري مي دهد ، يا او را به ساز و برگ جنگ كمك مي نمايد ، يا همت او را به نبرد با دشمن بر مي انگيزد ، يا در حضور او درباره اش دعاي خير مي كند ، يا حرمتش را در نبود وي رعايت مي كند ، به او نيز اجر همان رزمنده را هم سنگ آن عنايت كن و عمل او را پاداشي نقد عطا فرما.» (7)

لازم به ذکر است؛ با توجه به گستردگي نقش و جايگاه ويژه بانوان در طول تاريخ اسلام و به خصوص در زمان ظهور انقلاب و در طول هشت سال دفاع مقدس و پس از آن ، در این فرصت اندک نمی توان به بيان همه آن دستاوردها همت گمارد، اما به طور اجمال مي توان گفت: اگر  تاریخ عاری از وجود حضرت زهرا (س) بود ، مسأله ي ولايت در عربستان ختم مي شد. اگر تاریخ عاری از وجود حضرت زينب كبري (س) بود ، كربلا در كربلا مي ماند. و اگر شيرزنان اين مرز و بوم در طول هشت سال دفاع مقدس نبودند ، سرنوشت انقلاب اسلامي ايران چيزي غير از اين و مبهم و نا معلوم بود.

 اگر مادران ، همسران و خواهران و دختران شهدا در بين ما نبودند و شاهد افتخار آن ها بر شهادت عزيزان شان نبوديم ، اينك به طور قطع و يقين ، اثری از فرهنگ ايثار و روحيه ي شهادت طلبي در ميان مردان ، پسران ، جوانان و آحاد ملت باقی نمانده بود.

 

پي نوشت ها:

1-  مرا به خانه ي زهرا ببريد ، ص 102.

2- مستورات روايت فتح ، ص 34.

3- آشنايان ناآشنا ، فرزانه ما في ( به نقل از حماسه ي خرمشهر ) ، ص 10 7.

4- كنگره ي نقش زنان در دفاع و امنيت.

5- نهج البلاغه ، خطبه ي 176 ، ص 333.

 6- آشنايان نا آشنا، پیشین.

7- صحيفه ي كامله ي سجاديه ، دعاي 27 ، ص .161

 

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
سایت رایزنی فرهنگی ج.ا.ا در زاگرب به زبان کرواتی

صفحه ی فیس بوک  رایزنی فرهنگی ج.ا.ا در زاگرب

سایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

سایت خبری آزاد نگار

سایت پایگاه اطلاع رسانی ایران و بالکان (ایربا )

سایت بنیاد اندیشه اسلامی

سایت مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف  اسلامی و علوم انسانی

سایت ایرانیان خارج از کشور

سایت دفتر مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای

سایت پایگاه اطلاع رسانی دولت

سایت خبرگزاری ج.ا.ا  (ایرنا )

سایت خبرگزاری قرآنی (ایکنا )

آموزش آن لاین زبان فارسی

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ج.ا.ایران

دانشگاه تهران

رادیو ایران به زبان بوسنیایی
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 1389
بازدید امروز : 29
بازدید این صفحه : 360612
بازدیدکنندگان آنلاين : 5
زمان بازدید : 2.1250

صفحه اصلی|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|پيوندها