دوشنبه ٠٧ فروردين ١٣٩٦
 
صفحه اصلی|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|پيوندها
عنوان
ایران
همدان - غار علي صدر
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

باسمه تعالي

نگاهي به تاتر در كرواسي

 

تاتر در كرواسي داراي اهميت فراواني است و علي رغم مشكلات فراوان من جمله تنگناهاي مالي همراه تلاش نموده تا به حيات خود ادامه دهد .تاتر كرواسي زنده ،فعال وداراي بازيگران حرفه اي مي باشد .از تماشاچيان هميشگي تاتر،دانش آموزان هستند كه به صورت گروهي و با برنامه ي ريزي مدارس به تاتر مي روند،البته درگذشته ي نه چندان دور،كاركنان ادارات دولتي و شركت هاي خصوصي نيز با بهره گيري از يارانه ها به تماشاي نمايش هاي تاتري ميرفته اند .

ساختار كاملا" پيچيده ي تغييرات درقانون اساسي، سياست  و اجتماع كرواسي در پهنه ي يوگوسلاوي سابق و در اروپاي مركزي و شرقي در دهه ي بعد از 1990 ،بر روند تحولات تاتر كرواسي تاثير گذاشته اند .

امروزه در تاتر كرواسي ، نمايش هاي تاريخي به دنبال هويت ملي هستند . يكي از پارادكس هاي تاتر اين كشور را مي توان در مجموعه تاترهايي كه برگرفته از زندگي چهرهاي قهرمانان تاريخ كرواسي هستند ، يافت .  اين نمايش ها هميشه با دنيايي از شكوه و جلال به اجرا درآمده اند لكن دوام چنداني نداشته اند و از آن ها به عنوان تاترهاي  مرده، اما بلند مرتبه و كسل كننده سخن مي رانند .

اما اين سوال باقي مي ماند كه چرا مردم تاترپيشه ،از قرن نوزدهم اصرار بر نمايش اين گونه آثار دارند و وخود پذيرفته اند كه اين نمايش ها ديگر حتي قابل ديدن هم نيستند ؟ زماني كه  نمايش نامه نويس ،اثر خود را از ميان زندگي قهرمانان تاريخ كرواسي برميگزيند ، در اين ميان، عرصه ي جولان  شعري اندكي دارد . او بايد تحت دو فشار اثر خود را خلق نمايد : آگاهي مردم كروات از استوره ها وحيات و تغييرات اعمال شده از سوي سياسيون از گذشته تا حال .

 

نفوذ سياست مداران در تاتر كرواسي، اين تاتر را به دستگاه آزادي سنج كرواسي تبديل نموده است . هر زمان كه كشور كرواسي به آزادي اميدوار مي شود و فكر مي كند كه امكان استقلال اش نزديك است ، گونه هايي از نمايش درام روي صحنه مي ايند كه به عبارتي سخنگويان دولتي مي شوند كه براي  بدست گرفتن قدرت مبارزه مي نمايند . آن گاه كه به قدرت مي رسند ديگر تم هايي مانند " توطئه" كه ريشه دراسطورها ي تاريخي دارند، براي دولت ،تداعي شورش بر عليه خود قلمداد مي گردد وبهتر است رها گردد . به هر حال تاتر فرزند زمان خود و تابعي از موقعيت ها و اوضاع سياسي است .

 

 

 

 

تاريخچه ي  تاتردر كرواسي

 

همانند ديگر كشورهاي داراي  تمدن غربي، در كرواسي نيزنمايش هاي مذهبي به زبان لاتين نوشته مي شده و در كليساها اجرا مي گرديد كه ريشه ي اصلي تاتر امروز اين كشور محسوب مي شود .

دارام هايي كه امروزه شاهد نمايش آن ها هستيم  ،عينا" برگرفته از متون كتاب هاي مذهبي هستند و غالبا" داراي ريشه اي بين المللي و بدون هيچ ويژگي مشخص مليتي مي باشند .نمايش هايي كه امروزه ما وارث آن ها هستيم عموما" مربوط به اعياد مذهبي " پاك" و " ظهور و تجلي عيسي (ع)" هستند . اين گونه تاترها تا شروع قرن 14 ميلادي يعني تا زمان اصلاحات در قلمرو وظايف  اسقفي زاگرب، ادامه داشتند. همچنين گونه هاي  تاتري ديگري در محيط كليسا رشد و نمو مي كردند. تحولات بوجو.د آمده درموتيوهاي دراماتيك "اشك هاي مريم(ع)" تماما" به دراماتيزه شدن نمايش "عزاي مسيح (ع)" منجر شد كه خود اوج تاتري نمايش هاي مصائب حضرت عيسي(ع) بود .بهترين اثر بجا مانده از اين نوع با عنوان " عزاي ناجي ما" نسخه ي خطي است  به زبان " Glagolitic"(الفباي داراي ريشه ي يوناني كه در زبان هاي اسلاوي استفاده ميشده م.) و متعلق به سال 1556 ميلادي مي باشد كه در نواحي ساحلي كرواسي يافت شده است.

در قرن 15 نمايش بسيار دراماتيزه شده ي افسانه ها ي قديسين ، گونه ي نمايش دراماتيك و مردمي بود  كه روي صحنه مي رفت. معروفترين اين گونه نمايش ها با عنوان" مصائب مارگارت مقدس" متعلق به حوالي سال 1500 است كه در دستونشته هاي فراواني حفظ شده و احتمالا همين فراواني نسخه ها،عامل ترويج نمايش آ ن بوده است .

جالب است بدانيم در قرون 14 و 15، دردوبرونيك كه ازقبل به مركز تاتر كرواسي تبديل شده بود ، اهالي تاتر، دو گونه ي تاترهاي مردمي مديترانه اي مبتني بر بداهه سازي و فرهنگ ديواني اروپاي مركزي را خلق نمودند. اين خصيصه ها،اساس تاتر رنسانس دوبرونيك در قرن 16 بودند. برجسته ي ترين بخش هاي تاريخ تاتر كرواسي متعلق به دوران رنسانس مي باشد . تمام جهش ها ي تاتري ريشه در دو مركز : "دوبرونيك" و "هوار" دارند . آثار بجا مانده گواه بر وجود ژانرهاي تاتري فراواني در ان دوران هستند. در همان زمان اراده و تلاش هايي براي راه اندازي تاترهاي انسان گرا وجود داشت تا اين كه به تاترهايي با مضامين شباني، نمايش هاي طنز و يا بداهه سرايي  پرداخته شود . در همان عصر اولين گام ها براي كمدي نويسي برداشته مي شد و با بهره گيري از نمايش هاي قرون وسطايي ،درام هاي سكولار و پيچيده تر رشد و توسعه مي يافتند .

 

پيش قراول تمام ادبيات رنسانسي ، آثار " Marin Držić"( 1508؟- 1567) هستند. اين مولف چيره دست جهاني و علي الخصوص كمدي نگار، توانست چهره ي زنده از زادگاهش يعني دوبرونيك را در اثار خود القا نمايد . شهري كه اغلب بسياري از جنبه هاي حيات اجتماعي اش را نيز به نقد مي گذاشت و آثارش را تنظيم و اجرا مي نمود . نقش آفرينان ،اعضاي گروه هاي  بازيگري در خود بسته و بدون رابطه با غير بودند . بيشتر مواقع،مردان جوان، نقش زنان را نيز بازي مي كردند، امري كه در آن دوران تاتر اروپا عموميت داشت،تاتري كه بر ميناي كارادبي استواربود تا بداهه سرايي.از ساختار كلي كمدي هاي " Drzic" مي توان چنين استباط نمود كه او از تمامي تجربيات موجود تاتررنسانس و حيات نو به آن بخشيدن با نواوري هاي ويژه ،علي الخصوص با امتزاج آن با جهان واقعي و دنياي شباني دوبرونيك ، بهره مي جسته است .  در قرن 17 ،عناصر باروكي از تاتر ايتاليا به تمام كشورهاي اروپايي سريان نمود . تاتر كرواسي نيز در گرايش هاي تاتر اروپا تنيده شد و در اندك زماني نياز مبرم به درآمخيته شدن موسيقي به عنوان بخش اساسي در تاتر را احساس نمود، بويژه تاترهاي ملودرام .

آغاز حيات تاتري در قرن 17 ( بين سال هاي 1606 تا 1616) با ظهور نمايش نامه نويس جواني به نام " Ivan Gundulic" برجسته مي گردد. در آثار او به وضوح نفوذ سبك باروكي ديده مي شود، آثاري كه مضامين حماسي و اسطوره اي را كاملا" در خود جاي داده اند يعني ژانرهاي استناندارد  آن زمان. با اين وجود ،شاهكارتاتري" Gundulic"، اجراي تاتر شباني " در پيشگاه قاضي"(1628) و بعد نمايش " آتالانتا" اثر " Palmotic" بودند . اين نمايش خبر از حيات مجدد تاتر باروك و ظهور بزرگترين استادش يعني " Junije Palmotic" را اعلام مي كرد ، كسي كه از سال 1629 تا 1652 بر تاتر دوبورنيك سلطه داشت .

تاتر باروك در دوبرونيك، كمك شاياني در تولد يك گروه نمايشي با مهارت هاي استثنايي را به همراه داشت .در نيمه ي دوم قرن 17 و در اغاز قرن 18 در دوبرونيك 10 گروه تاتري با جايگاه هاي اجتماعي و گرايش هاي تاتري مشابه به اجراي برنامه مبادرت داشتند . ديري نپاييد كه نياز به تاترهاي سرپوشده در شهر هاي منطقه ي " دالماتيا" احساس گرديد . "هوار" اولين مكاني بود كه صاحب تماشاخانه اي شد . اين محل در سال 1612 بر زمين زرّاد خانه اي كه از قبل وجود داشت، ساخته شد .اين تماشاخانه كاملا" بر روي همه ي شهروندان باز بود .در شهر دوبرونيك نيزدر سال 1682 ، تماشاخانه اي در " Orsano" در يك زرّادخانه بنا شد .

 

در ابتداي قرن 18،اصلي ترين بخش هاي تاتري دوبرونيك بر اساس اثار ترجمه شده از فرانسوي و  اقتباس و بومي سازي كمدي هاي مولير بودند .  23 اثر از 34 اثر مولير در دوبرونيك اقتباس گرديدند . در كنار اثار مولير،نمايش نامه هايي نيز از " پير كورنه اي " و بويژه"پيترو متاستازيو" برگردان شدند .

تحت نفوذ گروه هاي نمايشي كمدي ايتاليايي و متعاقبا" گروه هاي اپرايي ، تاتر كرواتي كه قرن ها بر پايه ي سنت هاي آماتوري قرار داشت ، تدريجا" محو گرديد ،چرا كه ياراي مقابله با مهارت هاي تاترهاي حرفه اي را نداشت.

در همان زمان،در شمال كرواسي، تاتر سبك باروكي از طريق آثار نمايشي قوي اموزشي و پرورشي يسوعيون عرضه ،فرقه اي كه اقدام به تاسيس مدارس تاتري نمود . اسناد حاكي از اين هستند كه اولين نمايش يسوعيون به سال 1607 در شهر زاگرب اجرا گرديد، شهري كه بعد ها به مركز تاتري شمال كرواسي تبديل شد . در طول قرن 18،تاتر يسوعيون كاملا" رواج يافت. تا سال 1772 كه به ماموريت يسوعيون خاتمه داده شد و كرواسي را ترك نمودند ، اين تاتر در دبيرستان هاي وابسته به كليساي مسيحيت فعال بود . در ابتدا تاترها به زبان لاتين اجرا مي شدند اما بعد ها بيشتر زبان كرواتي به صحنه وارد شد .

صحنه پردازي ها به سبك باروك بودند و بازي گران، دانش آموزان مدارسي بودند كه دركنار كلاس هاي عادي خود، به اين فعاليت مبادرت مي ورزيدند .پس از وقفه اي بيست ساله (به دليل اين كه يسوعيون كرواسي را ترك گفته بودند) ، يك مدرسه ي تاتري ديگري فعاليت خود را در حوزه ي اسقفي كاتوليك رومي زاگرب در منطقه ي " Kaptol" آغاز نمود . آثار نمايشي اين دوران ترجمه،بومي سازي و اقتباسي از نمايش نامه نويسان آلماني و با لحجه ي "كايكاوي" بود كه عمدتا" در ايام كارناوال برگزار مي شدند .

هنرپيشه هايي كه در اين تاتر به ايفاي نقش مي پرداختند، طلبه هاي علوم ديني بوده و غالبا" همانند اساتيدشان كه كارگردانان نمايش ها بودند،گمنام باقي مي ماندند .

اين جنبش تاتري، هيچ نمايش نامه نويس اصيل و برجسته اي را پرورش نداد و تنها اصيل ترين و ريشه دارترين كمدي نويس با لهجه ي "كايكاوي" ، " Tituš Brezovacki" بود كه باقي ماند .اثر كمدي او با عنوان" Matijaš Grabancijaš Dijak  " در سال  1804 در "مدرسه شبانه روزي اشرافي"  به نمايش درآمد . " Tituš "

 حملات و ضربات طنز خود را متوجه خرافه پرستي و ديگر عيوب جامعه ي عصر خود مي نمود . اثار نمايشي او نه تنها علم  وافر وي به فنون كمدي نويسي بلكه اعتقاد او براين واقعيت كه تاتر،پديده اي اجتماعي با قدرتي انكار ناپذير است، را عيان مي نمود..

گروه هاي نمايشي ديگري در ديگر شهر هاي شمالي كرواسي پديد امدند كه آثار خود را به زبان آلماني عرضه مي نمودند و از فضاي خالي تاتر بهره جسته و تا سال 1860 در زاگرب  و حتي تا بعد ها در ديگر جاها،به اجراي نمايش پرداختند . در قرن نوزدهم ، شمال كرواسي و يا دقيق تر ،شهر زاگرب، به مركزملي نمايش مبدل شد . از آن زمان به بعد ، ديگر تاتر به صورت فردي و خودجوش ادامه نيافت ،بلكه به تحكيم ساماندهي خود همت گمارد .در سال 1834، اولين تماشاخانه  با گنجايش 750 نفر در زاگرب ساخته شد، جايي كه تدريجا" در آن زندگي  تاتر كرواسي سر و ساماني يافت . به مدت شش سال گروه هاي هنري الماني در اين مكان به اجراي برنامه پرداختند و از سال 1840 " جامعه ي تاتر ملي" تاسيس گرديد كه اولين نمايش حرفه اي با عنوان " يوران و سوفيا" يا " ترك ها در سيساك"به زبان كرواتي به روي صحنه رفت . اين واقعه ، شروع دوران جديد هنر تاتر كرواسي بود . به دنبال يك رشته تظاهرات در تاتر در سال 1860  ، سنت تاتر آلماني ديگر ادامه پيدا نكرد . از آن زمان،تاتر به يك موسسه ي ملي تبديل و از كمك مالي بلا انتفطاع دولت منتفع گرديد.

در دوران نوگرايي كرواسي در سال 1894، " Stjepan Miletic" به عنوان مدير تاتر انتصاب شد . وي در مدت 4 سال تصدي خود، هنرمندان فراواني را به عرصه ي تاتر آورد و نوآوري هايي نيز در سازماندهي تاتر ارائه نمود . تماشاخانه ي جديد ،تاتر ملي كرواسي امروز،در زمان تصدي ايشان، افتتاح گرديد(1895) . " Miletic"، نمايش نامه نويسان كلاسيك كروات (Drzic و Palmotic) ، نمايش نامه هاي قرن 19 را به صحنه كشاند و از نوگراياني همچون : Ivo Vojnovic, Milutin Cihlar Nehajev و  Srdan Tucic حمايت نمود . او با به روي صحنه آوردن شكسپير،گلدوني، مولير ،مولفين كلاسيك روسي،ايبسن،هاوپتمان،و برخي نمايش نامه هاي مدرن،موفق گرديد تا تصوير تاتر زمان خويش را اروپايي كند . نماينده گان  هنرمندان نسل نو، در برنامه هايشان روح رئاليسم را جا دادند . مدرسه درام كرواتي ، كه در سال 1896 تاسيس شده بود ،خود مبناي ديگر مدارس هنرپيشگي بعدي شد . عقب نشيني " Miletic" از پيشه ي خود به خاطر مشكلات مالي و مشاجراتش با نظام بوروكراسي دولتي ، به انحلال اپرا انجاميد ،در حاليكه درام كه مالكش " Josip Bach" زيرك و  بعد ها با نوآوري هاي  مديري همچون " Ivo Raic " دوباره زنده شد  . در اين زمان اين آثار نمايشي مدرن كرواتي به نمايش درآمدند: Vojnovic, Ogrizovic, Galovic, Begovic Kosor, و تقريبا" تمام اثار مدرنيسم اروپايي . اقدامات تاتري  نيمه ي دوم قرن 19 بر گسترش تاتر در خارج از زاگرب معطوف شد و تماشا خانه هايي در شهرهاي : دوبرونيك(1854)،اسپليت(1859)،ريه كا(1805)،واراژدين(1873) و اوسيك كه در آن دومين تاتر حرفه اي كرواسي در سال 1907 تاسيس گرديد،ساخته شدند .نوگرايي تاتري ، محرك ها ي جديد اروپايي را با خود همراه نمود  و ثابت كرد كه مديريت صحنه و نمايش نامه نگاري دو مقوله ي هنري اجتناب ناپذير هستند. ما بين دو جنگ جهاني، تا حد زيادي حيات تاتر در گرو شرايط سياسي حاكم بود . بخش مميزي پليس، يا كل يك نمايش را ممنوع مي كرد( براي مثال : نمايش " Gallitia" اثر " Miroslav Krleza " ،1920) و يا تغييرات جدي در نمايش ها اعمال مي كرد و يا  بخش هايي از آن ها را حذف مي نمود .

در سال 1992 شب اففتاح "Golgotha" ،بزرگداشت مجموعه توليدات نمايش هاي " Krleza بود و " Branko Gavella" خود را به عنوان برجسته ترين كارگردان تثبيت نمود . " Miroslav Krleza " ( 1893-1981) كانون ادبيات و تا حدي شخصيت تاتري شد و تا زمان مرگش اين جايگاه را براي خود حفظ نمود. در ابتدا او با استفاده از تجربيات شعري، دارم هاي سمبليك پديد آورد  و در ادامه بهترين نمونه هاي " Ibsen" ( نمايش نامه نويس نروژي به سبك رئاليستيك با آثارتاترهاي سياسي و اجتماعي / 1828-1906) را شبيه رئاليسم اروپا يي خلق نمود ،در مجموعه ي  آثار دراماتيك اش در مورد خانواده ي" Glembay" اثاري مانند "خانواده ي Glembay"، در رنج و عذاب " و " "Leda" را به رشته ي تحرير درآورد . درحالي كه " Miroslav " تلاش مي كرد تا عصر خويش را با پيچيده گي هايش توصيف و نوشته هايش را به عنوان بياني شعري حاكي از دلنگراني و نويد دوران جديد به خدمت گيرد، همواره با محيط خود درجدال بود . مجموعه آثارش در سال 1985 در 50 مجلد به چاپ رسيد . در كنار آثار " Krleza" ، برنامه هاي درام با اجراي نمايش هاي ديگر نمايش نامه نويسان هم عصر همچون : T. Strozzi, M. Feldman, K. Mesaric, J. Kulundzic, G. Senecic, M. Matkovic, R. Marinkovic و A. Cesarec ، فربه مي شد . در اين زمان گروه هاي تاتري خارجي فراواني و همچنين هنرمنداني به صورت انفرادي به زاگرب آمدند كه با تاتر روسيه  به مديريت " Stanislavski " ، اپرا كميك ،كمدي فرانسه ي پاريس ، تاتر اسكالا ي ميلان و تاتر بورگن وين ارتباط مستقيم داشتند . در خلال جنگ جهاني دوم ، در دولت مستقل كرواسي،تاترها در چارچوب برنامه هاي ايدئولوژي زمان خود فعاليت داشتند ، حال آن كه در سال 1842 ،هنرمندان تاتر چپگرا به پارتيزان ها پيوستند .

با ايجاد يوگوسلاوي جديد در ماه مه ،سال 1945 را مي توان نقطه ي آغازين دوران معاصر تاتر كرواسي تلقي نمود . در آن زمان يك تعداد تاتر حرفه اي و همچنين "آكادمي هنرهاي دراماتيك(1950) تاسيس شدند . اين اكادمي با ارائه ي رشته هاي بازيگري و كارگرداني ،موسسه ي آموزشي طراز اول محسوب مي شد .  تاتر درام زاگرب كه امروزه تاتر درام "Gavella" نام دارد در سال 1953 راه اندازي شد . اين حركت رسما" توسعه ي تكثر گرايي در تاتر را ميسر ساخت .جنبشي كه در خط مشي ها ، صحنه آرايي ها و سازماندهي كاملا" هويدا بود .

تاتر تابستاني دوبرونيك( 1950) نفش مهمي را در توسعه  و تكامل فرهنگ تاتري كرواسي ايفا نمود . اين جشنواره مركز كشف و شكوفايي گونه هاي مختلف تاتري ،ارزيابي برنامه هاي تاتري و توليدات جديد گرديد . از زمان جنگ ،آثار اين نمايش نامه نويسان اجرا شدند: I. Doncevic, M. Feldman, D. Gervais, J. Horvat, S. Kolar, D. Roksandic, P. Budak, R. Marinkovic, M. Matkovic, F. Hadzic, و

آثار " M. Krleza" بازنويسي، ارزيابي مجدد شده و دوباره به روي صحنه رفتند . نمايش نامه نويسان جديدي همچون: I. Bakmaz, I. Brešan, N. Fabrio, I. Ivanac, D. Ivaniševic, J. Kaštelan, V. Kljakovic, J. Kulundzic, I. Kušan, I. Raos, I. Supek, A. Soljan, S. Šnajder ...

 نيز با موضوعات نا متجانس ، سبك هاي جسورانه و به كار بستن فنون درام نگاري وارد عرصه شدند .

Hrvatsko narodno kazalište

" HNK "

 

 

" HNK " يا " تاتر ملي كرواسي" به اصلي ترين بناي تاتري در كرواسي اطلاق مي گردد . مهمترين تاتر ملي اين كشور در شهر زاگرب واقع شده است و شهرهاي ريكا،اسپليت ، اوسيك،پولا و واراژدين نيز داراي تاتر ملي هستند . براي نمونه اطلاعاتي پيرامون تاريخچه ي تاتر ملي شهر زاگرب در زير مي آيد .

 

تاتر ملي زاگرب

 

قدمت تاتر زاگرب به قرن 11 ميلادي باز مي گردد. در آن زمان مانند بيش تر شهر هاي اروپايي ، برخي از گونه هاي تاتري قرون وسطايي،در كليسا ها و ميادين شهر اجرا مي گرديد. در قرن شانزدهم، برنامه هاي نمايشي در مدارس مذهبي منطقه ي" Kaptol"( منطقه ي مركزي زاگرب و مقر كليساي جامع شهر) و خيابان هاي اطراف" Gradec" (بخش اصلي شهر زاگرب در قرون وسطي) برگزار مي گرديد. تا پايان قرن هجدهم، تاتر، توسط دانش آموزان و مدارس و به زبان كرواتي،اثار كمدي با لهجه ي كايكاوي و  در مدارس علميه ي ديني " Kaptol" و " صومعه هاي اشرافي  منطقه ي "Gradec " و برخي گروه هاي تاتري خارجي (اكثرا" الماني و ايتاليايي با برنامه هاي درام،موسيقي و باله) ، عرضه مي گرديد. برنامه هاي مهمان در مهمترين سالن عمومي زاگرب كه ويژه ي برنامه هاي جهاني بودند اجرا مي شدند . اين مكان در گذشته ،صومعه ي" Clares" و امروزه موزه ي " شهر زاگرب" مي باشد . برخي برنامه ها نيز در اماكن نجبا در بخش بالاي شهر  اجرا مي شدند .از سال 1797 تا 1834، قصر " Pejačević" (امروزه موزه ي تاريخ ملي كرواسي) كه تمام ويژگي هاي يك تاتر عمومي را دارا بود ، نقش تاتر Amadeرا ايفا مي نمود . اين نام بر گرفته از  آخرين مالك خود يعني  Amade" " شهردار بزرگ زاگرب بود. پس از اين كه زاگرب قرن ها زير سيطره اتريش بود ،در نيمه ي اول قرن 19 به مركز جنبش ملي كرواتي تبديل شد و در اين زمان بود كه تاتر در كرواسي براي اولين بار در تاريخ اش و در جنبش ملي ، به بخش اجتناب ناپذير سياست و عقايد ملي مبدل گرديد. در سال 1836 ،زاگرب اولين موسسه و ساختمان تاتر حرفه اي خود را به دست آورد ،بنايي كه " Kristofor Stanković"، تاجري كه برنده ي اعانه ي ملي اتريش شده بود را در ميدان " سن مارك" بر روي زميني كه رييس دادگاه زاگرب هديه نموده بود ، بنا نمود . در سال 1840 ،در جريان  يك تور بلند مدت گروه هاي نمايشي  خارجي ،اولين نمايش نامه ي تاتري به زبان كرواتي به روي صحنه رفت . عنوان اين تاتر حماسي " Juran" و " Sofia "  يا " ترك ها در نزديكي سيساك" اثر " Kukuljević" نام داشت كه توسط گروه تاتري "" Domorod و" عشق و بدخواهي" اولين اپراي كرواتي اثر " Vatroslav Lisinski" نيز اجرا گرديدند. دوران نوين فعاليت هاي تاتر ملي زاگرب، در همان تاتر بالاي شهر در سال 1860 اجرا گرديد . مكاني كه در ابتدا تنها يك تاتر درام بود .پارلمان با تصويب قانون تاتر در سال بعد كه يكي از اولين قوانين اروپا محسوب مي شد ،اين مكان را به عنوان موسسه اي ملي اعلام نمود . با رشد شهر ،نياز به مكاني جديد براي تاتر احساس مي گرديد و ده سال بعد تصميم بر اين شد كه مي بايست يك تاتر ملي جديدي در يك ميدان وسيع بخش پايين شهر و طبق نقشه ي شهر سازي بنا نمود ، محلي كه بي شك به يك مركز فرهنگي تبديل مي گرديد. طراحي كار به معماران مشهور اتريشي يعني " Ferdinand Fellner" و " Herman Helmer" سپرده شد . اين معماران طراحي و ساخت  40 تاتر ديگر اروپايي را نيز انجام داده بودند .  پس از شانزده ماه و نيم، كار ساخت و سازساختمان تاتر طبق طرح ها پايان يافت و مراسم افتتاح در 14 اكتبر 1895 با حضور امپراتور "  Franz Joseph" اول برگزار گرديد . مراسم افتتاحيه بدين سان بود كه امپراتور با چكشي نقره اي ساخت " Robert Frangeš Mihanović" مجسمه ساز ،بر روي بالكن وردي ضربه اي نواخت . ساختمان تاتر ملي زاگرب كه به سبك نئو باروك ساخته شده درميان ساختمان هاي متعدد تاريخي ارزشمند فراواني كه معرف معماري كرواتي اواخر قرن نوزده و اوايل قرن بيست هستند، حصر شده است .

ساختمان تاتر، تنها با يك بازسازي در دهه ي شصت قرن بيستم كه تمام پارامترهاي طرح و فضاي داخلي حفظ شدند، بيش از يك صد سال همواره مهد و نماد هنر تاتر كرواتي باقي ماند . در اين مكان است كه سه مجموعه ي هنري درام،اپرا و باله ،همزمان و بلا انقطاع كار مي كنند.

از همان ابتدا، برنامه هاي تاتر ملي كرواسي در زاگرب ،بسيارغني و متنوع شامل:.اثار كلاسيك جهاني، سنتي و  ملي  و معاصر بوده است. اگر چه اساسا" اين تاتر به عنوان يك مركز فرهنگي ملي تاسيس گرديد، تاتر ملي زاگرب هرگز در خود باقي نماند و با آغوش باز ارتباطات فرهنگي متنوعي را پذيرا شد و خود نيز پديد آورنده آن ها بوده ، فضاي خود را بر روي  تمام فرهنگ هاي تاتري عرضه و ميزبان برنامه هايي ازتمام  دنيا، از آمريكا و سراسراروپا گرفته تا خاور دور، بوده است . به زودي اين تاتر به قدمتي 150 ساله خواهد رسيد، مكاني غرهنگي كه بسياري از بزرگترين هنرمندان،نويسندگان،هنرپيشه هاو كارگردانان، طراحان لباس و صحنه،هنرپيشه هاي نقش هاي اصلي اپرا ها و باله هاي معروف جهاني ، رهبران موسيقي و طراحان رقص را ارائه نموده است .

سن اين تاتر داراي 5/8 متر شعاع و گمجايش 80 موزيسين را دارد . اين تاتر داراي 7 پرده ي نقاشي ويژه مراسم خاص  مي باشد كه شاهكار هاي هنرمندان چيره دستي است از دوران هاي مختلف به ميراث گرفته و وقايع مختلف مهم تاريخي و افراد برجسته اعصار را به نمايش مي گذارند . تاتر زاگرب داراي 500 كارمند است . قيمت بليت هاي اين تاتر بين 45 تا 150 كونا مي باشد .

علاوه بر تاتر ملي زاگرب كه ذكر آن رفت، ديگر تاترهاي زاگرب عبارتند از :

تاتر "   Exit"، تاتر درام " Gavella تاتر "خانه ي "Histrion"،تاتر " ITD" تاتر طنز " Kerempuh" ، تاتر " KNAP تاتر " Komedija تاتر كوچك " Mala تاتر " Merlin تار" OFF تاتر كوذكان " Ribica تاتر كودكان" Dubrava تاتر " TNT تاتر " Trešnja" وابسته به شهرداري،تاتر" Vidraتاتر عروسكي زاگرب، تاتر جوانان زاگرب و تاتر " Žar Ptica" وابسته به شهرداري،تاتر" Kerempuh" از قديمي ترين تاترهاي اين شهر، تاتر" MAK " اولين تاتر تخيلي شهر زاگرب، تاتر " Planet Art" وابسته به بخش خصوصي با اجراي آثار مدرن و موضوعات بشردوستانه،روشنفكري و ارزش هاي معنوي .

 

بيشترين نمايش ها ي اثار داخلي ،نمايش نامه هاي  Miroslav Krleza  و بيشترين نمايش هاي خارجي ، اثار شكسپير بوده اند . در حال حاضر

بخش بزرگي از نمايش نامه نويسان اين كشور را جوانان زير 40 سال تشكيل مي دهند .در مجموع،مشكل اصلي تاتر در كشور كرواسي اين است كه بيشترين توجه و بودجه به تاترهاي ملي معطوف بوده و اين موضوعي است كه بايد سياستمداران طراز اول  اين كشور بدان توجه نمايند . با اين حساب فضاي تحرك براي ديگر تاتر ها وجود ندارد و ادامه ي حيات ان ها به اجراي هر نوبت نمايش منوط ميگردد .

 

كرواسي داراي دو جشنواره ي بزرگ تاترتابستاني شهرهاي "دوبرونيك"" اسپليت" با شهرت جهاني و چندين جشنواره ي كوچك تر مي باشد .

مهمترين واقعه ي تاتري كرواسي با عنوان (Dubrovački ljetni festival) " تاتر تابستاني دوبرونيك " است كه با قدمت 60 ساله با برنامه هاي تاتري،موسيقي و باله بين المللي از 19 تير تا 3 شهريور هرساله در شهر دوبرونيك برگزار مي گردد حال آنكه  جشنواره ي تاتري معروف كرواسي با عنوان(Splitsko ljeto) " جشنواره ي تابستاني اسپليت" با دومين درجه از اهميت  همه ساله در سطح ملي در اين شهر برگزار مي گردد. ديگر جشنواره اي تاتري كرواسي عبارتند از : " جشنواره ي ماروليتس"( Marulićevi dani)  شامل نمايش هاي درام ،تاترهاي هنري و كارگاه هاي علمي با حضور شركت كنندگان داخلي و خارجي كه در شهر اسپليت برپا مي گردد." جشنواره ي بين المللي كودكان ليبنيك"( Međunarodni dječji festival Ĺ ibenik) واقعه ي هنري سالانه اي است كه به هنر كودكان و هنر براي كودكان مي پردازد . " جشنواره ي بين المللي عروسكي" (Međunarodni festival kazaliĹĄta lutaka)  در شهر زاگرب،" نشست تخصصي و تاترهاي تخصصي كودكان و جوانان " (Susret profesionalnih i profesionalno vođenih kazaliĹĄta za djecu i mlade) همه ساله در شهر زاگرب با حضور دست اندركاران هنر تاتر  ،" جشنواره تاتر نوين جي ائوروكاز" (Eurokaz - Festival novog kazaliĹĄta) جشنواره اي سالانه و بين المللي بوده كه در شهر زاگرب برگزار و به رقص و تاتر معاصر مي پردازد، " جشنواره ي بين المللي تاترهاي كوچك ريكا" (Međunarodni festival malih scena Rijeka   اين جشنواره عرضه كننده ي گونه هاي تاتر در مقياس كوچك تر در مصاف با موفق ترين تاترهاي كرواسي با بهترين اجراها بر روي سن هاي اروپايي و جهاني در شهر ريكا ،" جشنواره ي هنرپيشه ها"( Festival glumca) ويژه حرفه ي هنرپيشگي تاتر و در سطح ملي در شهر زاگرب، " جشنواره ي طنز"( Dani satire) جشنواره ي ويژه ي بهترين نمايش نامه هاي كمدي و طنز كرواسي با حضور مهمانان برجسته خارجي در شهر زاگرب،" جشنواره تاتر غير حرفه اي كرواسي" (Festival hrvatskih kazaliĹĄnih amatera) با حضور برنا مه هاي تاتري غير حرفه اي كروات از فولكلورويك و كلاسيك گرفته تا تاتر تجربي در شهر زاگرب.

 

 

تر جمه و گردآوري :رضا جمشيدي

برگرفته از : http://www.hnk.hr/en

سايت رسمي تاتر ملي زاگرب

 مجموعه مقالات مربوط به تاتر در كرواسي

http://www.hciti.hr/en/arhive/theatre/povteo.html

 

 

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
سایت رایزنی فرهنگی ج.ا.ا در زاگرب به زبان کرواتی

صفحه ی فیس بوک  رایزنی فرهنگی ج.ا.ا در زاگرب

سایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

سایت خبری آزاد نگار

سایت پایگاه اطلاع رسانی ایران و بالکان (ایربا )

سایت بنیاد اندیشه اسلامی

سایت مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف  اسلامی و علوم انسانی

سایت ایرانیان خارج از کشور

سایت دفتر مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای

سایت پایگاه اطلاع رسانی دولت

سایت خبرگزاری ج.ا.ا  (ایرنا )

سایت خبرگزاری قرآنی (ایکنا )

آموزش آن لاین زبان فارسی

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ج.ا.ایران

دانشگاه تهران

رادیو ایران به زبان بوسنیایی
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 1411
بازدید امروز : 9
بازدید این صفحه : 350009
بازدیدکنندگان آنلاين : 4
زمان بازدید : 4.0625

صفحه اصلی|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|پيوندها